HR Foundation · Phiên bản mới nhất
Bắt đầu từ một bộ hồ sơ đúng, theo dòng dữ liệu đến bảng lương có thể kiểm tra — và biết giải thích vì sao người lao động nhận số tiền đó.
Bắt đầu từ công việc
Học C&B từ đâu khi bạn chưa từng làm lương?
Một nhân viên mới vào giữa tháng, một quản lý duyệt tăng ca muộn, một quyết định tăng lương có hiệu lực từ đầu kỳ. Trước khi tính tiền, C&B phải biết thông tin nào đúng, áp dụng từ ngày nào và ai xác nhận.
Khóa HR Foundation – C&B cơ bản cho người mới: Từ hồ sơ nhân sự đến một kỳ lương giúp bạn học theo trình tự đó. Lộ trình được biên tập lại từ thư viện C&B và Luật Lao động của HRVN Academy, kết nối các bài sẵn có và bổ sung những bước còn thiếu trong vận hành một kỳ lương.
Cần hiểu công việc, thuật ngữ và đầu ra trước khi đi thực tập hoặc ứng tuyển C&B.
Muốn sắp lại hồ sơ, công, phép và dữ liệu lương thành một quy trình có thể theo dõi.
Cần biết kiểm tra dữ liệu ở đâu, hỏi ai và xử lý thế nào khi một con số chưa có căn cứ.
Đích đến của phần Foundation
Hoàn thành bài tập mô phỏng và giải thích được cách làm là nền để tiếp tục thực hành có hướng dẫn trong doanh nghiệp.
- Chuẩn bị hồ sơ và dữ liệu nhân sự có nguồn kiểm chứng, có ngày hiệu lực.
- Đọc lịch làm việc, kiểm tra công, phép và khoản thu nhập phát sinh.
- Phân biệt căn cứ lương, bảo hiểm và thuế; biết tra quy định đúng kỳ.
- Kiểm tra bảng lương, giải thích phiếu lương và ghi nhận điều chỉnh.
- Biết giới hạn thẩm quyền, bảo vệ dữ liệu và chuyển xử lý tình huống cần hỗ trợ.
Lộ trình toàn khóa
30 bài, đi theo dòng dữ liệu của một kỳ lương
Hồ sơ và hợp đồng đi trước dữ liệu công. Hiểu khoản thu nhập rồi mới xác định bảo hiểm, thuế. Bảng lương tiếp tục đi qua kiểm tra, phê duyệt, chi trả và giải trình.
01Nghề C&B và bản đồ kỳ lươngBài 01–04 · Hiểu việc, hiểu vai trò, biết dữ liệu đi qua những ai.
- 01C&B làm gì? Bắt đầu từ quyền lợi và trách nhiệmĐã cập nhật phiên bản mới · 10/09/2026
Nhận diện các đầu việc C&B và phân biệt phần việc của HR, quản lý, kế toán và người phê duyệt.
Đọc CB01 →Đọc thêm: 6 nhóm công việc C&B và cách đọc JD · Mới cập nhật 16/09/2026 - 02Tư duy dịch vụ và nguyên tắc làm nghề C&BCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Giải thích chính sách rõ ràng, giữ đúng phạm vi dữ liệu và biết khi nào cần chuyển vấn đề cho người có thẩm quyền.
Đọc bài hiện có → - 03Một kỳ lương hình thành như thế nào?Có bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Vẽ được luồng hồ sơ → dữ liệu công → tính lương → kiểm tra → chi trả → đối chiếu; phân biệt kỳ lương, ngày chốt và ngày trả.
Đọc bài hiện có → - 04Một ngày và một tháng của C&B juniorCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Lập lịch việc theo ngày, tuần và kỳ lương, có người cung cấp dữ liệu, hạn xử lý và cách theo dõi việc còn thiếu.
Đọc bài hiện có →
Sản phẩm sau chặng: Sơ đồ kỳ lương và lịch việc của C&B junior.
02Hồ sơ, hợp đồng và dữ liệu nhân sựBài 05–08 · Chuẩn hóa đầu vào trước khi mở bảng tính lương.
- 05Từ hồ sơ nhận việc đến HR Master DataCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Tạo danh sách nhân sự có mã duy nhất, nguồn kiểm chứng, thông tin hợp đồng và lịch sử thay đổi có ngày hiệu lực.
Đọc bài hiện có → - 06Hợp đồng lao động và thỏa thuận thử việc: đọc để nhập đúngCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Nhận diện quan hệ lao động và lấy đúng thông tin công việc, mức lương, thời hạn, hình thức thử việc vào hồ sơ nhân sự.
Đọc bài hiện có →Đọc thêm: Lỗi khi ký hợp đồngĐọc thêm: Thử việc trong HĐLĐ - 07Theo dõi hợp đồng, thay đổi lương và biến động nhân sựCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Theo dõi mốc hợp đồng, quyết định thay đổi và thời điểm áp dụng; không ghi đè mất lịch sử dùng để tính lương.
Đọc bài hiện có →Đọc thêm: Thực hành Mail Merge - 08Bảo mật dữ liệu C&B khi dùng Excel, phần mềm và AISắp bổ sung bài mới
Chọn đúng người được truy cập, tách dữ liệu thực hành khỏi hồ sơ thật và kiểm tra kết quả do công cụ hỗ trợ tạo ra.
Sản phẩm sau chặng: Danh sách nhân sự có nguồn, ngày hiệu lực và quyền truy cập.
03Thời gian làm việc và dữ liệu côngBài 09–13 · Đi từ lịch làm việc đến bảng công được xác nhận.
- 09Thời giờ làm việc, ca làm và ngày nghỉCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Đọc lịch làm việc để phân biệt giờ bình thường, giờ làm thêm và các loại nghỉ trước khi tổng hợp công.
Đọc bài hiện có →Đọc thêm: Tiền lương và thời giờ làm việc - 10Ngày công chuẩn và người vào, nghỉ giữa kỳSắp bổ sung bài mới
Xác định ngày làm việc theo lịch và phương pháp trả lương đã thỏa thuận; nhận diện vì sao không thể áp một mẫu số cho mọi công ty.
- 11Từ dữ liệu chấm công đến bảng công đã xác nhậnSắp bổ sung bài mới
Xử lý thiếu lượt chấm, nghỉ phép và OT chưa duyệt; lập danh sách ngoại lệ và lưu dấu xác nhận trước khi chốt.
- 12Làm thêm giờ, làm đêm và làm ngày lễCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Phân loại đúng thời gian làm việc, chọn căn cứ tính và kiểm tra phê duyệt; giải thích được một dòng OT trên bảng lương.
Đọc bài hiện có →Đọc thêm: Làm đêm và OT đêmĐọc thêm: Làm việc ngày lễ - 13Phép năm: phát sinh, sử dụng, tồn và thanh toánCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Theo dõi phép từ đầu vào đến số còn lại; phân biệt quyền nghỉ, việc chuyển phép và thanh toán khi chấm dứt.
Đọc bài hiện có →
Sản phẩm sau chặng: Bảng công, bảng phép và danh sách ngoại lệ đã xử lý.
04Thu nhập và căn cứ tínhBài 14–18 · Hiểu từng khoản tiền và nguồn quy định áp dụng.
- 14Mức lương, tổng thu nhập, gross và netCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Phân biệt mức lương theo thỏa thuận, khoản thu nhập phát sinh và tiền thực nhận; không đồng nhất tổng thu nhập với căn cứ bảo hiểm.
Đọc bài hiện có → - 15Lương, phụ cấp, thưởng và phúc lợi đi vào bảng lương ra sao?Có bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Lập danh mục khoản chi có mục đích, điều kiện hưởng, hồ sơ xác nhận và cách đưa vào kỳ lương.
Đọc bài hiện có →Đọc thêm: Chuyên đề phụ cấpĐọc thêm: Khoản KPI và nghĩa vụ liên quan - 16Lương tối thiểu và cách tra thông số đúng kỳCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Biết tra văn bản, địa bàn, thời điểm áp dụng và lưu nguồn cho thông số; phân biệt mức tối thiểu với mức lương trong hợp đồng.
Đọc bài hiện có → - 17BHXH, BHYT, BHTN: đối tượng và căn cứ tham giaCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Phân biệt ba hệ thống bảo hiểm, phần người lao động và doanh nghiệp đóng, cùng dữ liệu cần kiểm tra trước khi tính.
Đọc bài hiện có → - 18Khoản thu nhập nào tính bảo hiểm, khoản nào tính thuế?Có bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Lập hai cột phân loại riêng cho bảo hiểm và thuế, có căn cứ, điều kiện và chứng từ; kiểm tra bản chất khoản chi.
Đọc bài hiện có →
Sản phẩm sau chặng: Danh mục khoản thu nhập và bảng thông số có căn cứ.
05Bảo hiểm, thuế và hoàn thành bảng lươngBài 19–24 · Nối nghĩa vụ, dữ liệu và bước kiểm soát trước chi trả.
- 19Quyền lợi BHXH và hồ sơ C&B cần theo dõiCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Nhận diện nhóm chế độ thường gặp và lập danh sách thông tin, giấy tờ, mốc theo dõi khi tiếp nhận một yêu cầu.
Đọc bài hiện có → - 20Biến động bảo hiểm và đối chiếu trong thángSắp bổ sung bài mới
Lập danh sách tăng, giảm, điều chỉnh; theo dõi kết quả xử lý và đối chiếu với danh sách nhân sự cùng bảng lương.
- 21Thuế TNCN: đúng đối tượng, đúng khoản, đúng kỳCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Phân biệt thu nhập chịu thuế và thu nhập tính thuế; xác định dữ liệu cần có về cá nhân, hợp đồng và giảm trừ.
Đọc bài hiện có → - 22Tính và kiểm tra thuế TNCN từ một bảng thu nhậpCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Theo một trường hợp có giả định rõ để đi từ khoản chi đến số thuế; kiểm tra tham số và lưu dấu các bước tính.
Đọc bài hiện có → - 23Thiết kế bảng lương Excel có thể kiểm traCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Tách dữ liệu gốc, thông số và kết quả; dùng mã nhân viên để đối chiếu, phát hiện lỗi và tổng hợp chi phí.
Đọc bài hiện có → - 24Kiểm tra, phê duyệt và phát hành kỳ lươngSắp bổ sung bài mới
Soát chênh lệch, kiểm tra người nhận và số tổng; trình duyệt đúng phiên bản rồi chuẩn bị phiếu lương và dữ liệu chi trả.
Sản phẩm sau chặng: Bảng lương đã đối chiếu cùng bộ hồ sơ trình duyệt.
06Giải trình, nghỉ việc và thực hành tổng hợpBài 25–30 · Theo dõi kết quả sau chi trả và hoàn thành bài thực hành trọn kỳ.
- 25Giải thích phiếu lương và xử lý sai lệch sau chi trảSắp bổ sung bài mới
Lần ngược một câu hỏi về lương về đúng dữ liệu nguồn; ghi nhận kết quả kiểm tra, phản hồi và phương án điều chỉnh được duyệt.
- 26Nghỉ việc và kỳ lương cuối cùngCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Lập checklist lương, phép, hồ sơ và bảo hiểm khi nghỉ việc; xác định khoản cần xử lý và người chịu trách nhiệm xác nhận.
Đọc bài hiện có →Đọc thêm: Khi hợp đồng hết hạn - 27Trợ cấp thôi việc và mất việc: xác định trước, tính sauCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Phân biệt hai loại trợ cấp, xác định điều kiện và dữ liệu thời gian trước khi áp dụng cách tính cho một tình huống.
Đọc bài hiện có →Đọc thêm: So sánh hai loại trợ cấpĐọc thêm: Trợ cấp mất việc - 28Kỷ luật, bồi thường và các khoản khấu trừ: ranh giới C&B cần biếtCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Nhận diện yêu cầu trừ tiền cần dừng để kiểm tra; phân biệt quy trình kỷ luật, trách nhiệm vật chất và nghiệp vụ bảng lương.
Đọc bài hiện có →Đọc thêm: Trách nhiệm vật chấtĐọc thêm: Khấu trừ và kỷ luật - 29Thực hành tổng hợp: hoàn thành một kỳ lương mô phỏngSắp bổ sung bài mới
Kết nối hồ sơ, biến động, bảng công, thông số, bảng lương và phiếu lương; giải thích được các điểm kiểm soát của cả kỳ.
- 30Tổng kết và chuẩn bị đi thực tập C&BCó bài nền · đang chờ biên tập theo lộ trình mới
Tự đánh giá bằng sản phẩm đã làm, nhận diện phần cần hỗ trợ và chuẩn bị câu hỏi khi nhận bàn giao công việc đầu tiên.
Đọc bài hiện có →
Sản phẩm sau chặng: Phiếu giải trình, checklist nghỉ việc và bộ bài làm cuối khóa.
Kết nối kiến thức
Bạn sẽ ghép các bài học thành một bộ bài làm như thế nào?
Bài tổng hợp của lộ trình sẽ dùng một doanh nghiệp giả lập với nhóm nhân viên hưởng lương tháng. Mọi tên, hồ sơ và thông số thực hành được công bố cùng đề bài.
Trong kỳ có người mới vào, người thay đổi mức lương, người nghỉ phép, khoản OT chờ xác nhận và một nhân viên chuẩn bị nghỉ việc. Bạn cần chỉ ra hồ sơ còn thiếu trước khi hoàn thành bảng lương.
Bộ kết quả cần có: danh sách nhân sự và biến động; bảng công, phép và ngoại lệ; danh mục khoản thu nhập và thông số; bảng lương đối chiếu; phiếu lương mẫu và ghi nhận giải trình.
Cách tự kiểm tra: mỗi con số có lần ngược về nguồn được không, thay đổi có đúng thời điểm không, tổng tiền giữa các bảng có khớp không và ai cần xác nhận trước khi chuyển bước?
Cách học
Mỗi bài học cần để lại một kết quả nhỏ
Ghi lại đầu vào, cách xử lý và đầu ra của chủ đề. Chưa rõ dữ liệu nguồn thì quay lại bài trước.
Tự làm một bảng nhỏ hoặc checklist. Kiểm tra trường hợp thiếu hồ sơ và thay đổi giữa kỳ.
Tập trả lời: số này từ đâu, căn cứ nào, áp dụng khi nào và ai xác nhận?
Giữ bài làm qua từng chặng để dùng cho bài tổng hợp và tự đánh giá cuối khóa.
Excel, phần mềm và AI được học cùng nghiệp vụ: dùng công cụ để tổ chức dữ liệu và kiểm tra công việc, luôn đối chiếu kết quả với nguồn. Các bài tập dùng dữ liệu giả lập.
Blog → Sub → HRHUB
Cùng một chủ đề, ba mức độ thực hành
Bạn có thể bắt đầu từ phần nền tảng miễn phí trên blog. Khi cần luyện thêm hoặc triển khai một quy trình đầy đủ, chọn tầng học phù hợp với công việc của mình. Tài liệu của phiên bản C&B mới sẽ được bổ sung theo tiến độ biên tập.
Blog HRVN Academy
Hiểu việc cần làm và vì sao phải làm.
- Bài học theo lộ trình, ví dụ và câu hỏi tự kiểm tra.
- Bài tập ngắn có hướng dẫn ở mức nền tảng.
- Liên kết video trên kênh YouTube HRVN.
Page HRVN · Gói Sub
Luyện một vấn đề cụ thể sau mỗi chủ đề.
- Tình huống SME, phiếu làm bài và gợi ý xử lý.
- Checklist, biểu mẫu Lite và thang tự chấm.
- Ví dụ: công thiếu xác nhận vào ngày chốt.
HRHUB Vietnam
Nối các bước thành một quy trình có thể kiểm tra.
- Bài học sâu, hướng dẫn thực hành và workbook.
- Tình huống liên hoàn, quiz có giải thích.
- Bài tổng hợp với đầu ra và tiêu chí đánh giá.
Học C&B bắt đầu bằng việc hiểu một dòng dữ liệu và một quyền lợi. Khi biết nguồn của con số, bạn sẽ biết cách kiểm tra và giải thích công việc của mình rõ ràng hơn.
Học cùng video
Video giới thiệu khóa C&B Foundation và lộ trình 30 bài
Xem video giới thiệu để nắm lộ trình học C&B cơ bản cho người mới, từ hồ sơ nhân sự đến một kỳ lương.
HRVN Academy · Video giới thiệu khóa học · 9 phút 10 giây. Bấm phát để xem ngay trong bài; dùng nút toàn màn hình trên trình phát khi cần.
Playlist của phiên bản mới sẽ được bổ sung theo tiến độ ra video. Các video C&B trước đây vẫn được giữ trên kênh để tham khảo; hãy xem mô tả video và mốc áp dụng của ví dụ khi học.
Thư viện bổ trợ
Học sâu hơn khi công việc cần
Các bài dưới đây tiếp tục thuộc thư viện HRVN. Bạn có thể quay lại sau khi đã nắm được quy trình kỳ lương và hoàn thành phần Foundation.
Đọc sau CB15 để tìm hiểu tư duy thiết kế thu nhập.
Đọc sau CB16 khi cần học về xây dựng hệ thống.
Đọc sau CB28; cần kiểm tra hồ sơ và căn cứ từng trường hợp.
Đọc sau CB28 để hiểu thêm điều kiện xử lý.
Đọc sâu về cách tiếp nhận và chuyển xử lý tình huống nhạy cảm.
Câu hỏi thường gặp
Trước khi bắt đầu
Tôi chưa học nhân sự hoặc kế toán, có theo được không?
Có. Hãy bắt đầu từ chặng 1 và tập tổ chức một bảng dữ liệu nhỏ trước khi đi vào công thức. Mỗi chặng nêu rõ sản phẩm cần làm để bạn tự kiểm tra tiến độ.
Đây có phải là khóa C&B cũ trên blog không?
Đây là phiên bản mới được phát triển từ thư viện C&B hiện có, với thứ tự học và đầu ra được làm rõ hơn. Những bài phù hợp được cập nhật trên đường dẫn sẵn có; các bước còn thiếu sẽ có bài mới.
Hiện đã có đủ 30 bài của phiên bản mới chưa?
Chưa. Lộ trình có 30 bài: 23 bài có nội dung hiện hữu làm nền để cập nhật, 7 bài đang chờ bổ sung. Trạng thái và liên kết được ghi ngay dưới từng tên bài.
Có cần mua Sub hoặc HRHUB mới học được phần nền tảng không?
Bạn có thể đọc phần kiến thức nền trên blog miễn phí. Sub giúp luyện tình huống và dùng biểu mẫu Lite; HRHUB dành cho phần thực hành sâu, workbook và bài đánh giá.
Video C&B cũ trên YouTube có còn xem được không?
Series C&B cũ tiếp tục được giữ trên kênh. Video giới thiệu phiên bản mới đã có trong mục Học cùng video trên trang này; các video tiếp theo và playlist sẽ được bổ sung theo lộ trình.
Học xong có thể tự phụ trách mọi kỳ lương không?
Bài mô phỏng giúp bạn xây nền và biết cách kiểm tra. Khi làm ở doanh nghiệp, bạn vẫn cần nhận bàn giao quy chế, hệ thống, dữ liệu và cách phê duyệt cụ thể; tình huống vượt phạm vi cần người có kinh nghiệm hỗ trợ.
Bắt đầu từ việc hiểu đúng công việc C&B
Đọc bài mở đầu, sau đó theo từng chặng để nhìn thấy một bộ hồ sơ đi đến bảng lương và phiếu lương như thế nào.
Cập nhật lộ trình và video: 12/09/2026 · Thành HR / HRVN Academy
Mốc cập nhật cấu trúc không thay thế mốc hiệu lực của quy định trong từng bài học.