Thời hiệu xử lý Kỷ luật & Những "Vùng Cấm"
Bài 6.3: Đừng để "án tại hồ sơ" thành "án oan". Hướng dẫn xử lý các ca khó: Nhân viên mang thai, Trộm cắp vặt và Lỗi quá hạn.
🎯 Mục tiêu bài học
- Nắm rõ khái niệm Thời hiệu (Time Limits): 6 tháng và 12 tháng.
- Biết cách xử lý với các đối tượng "Vùng cấm": Mang thai, nghỉ ốm, nuôi con nhỏ.
- Hiểu quy tắc "Xóa án tích" để quản lý hồ sơ nhân sự nhân văn.
Đây là trường hợp rơi vào "Vùng cấm" của Luật. Dù lỗi có nặng đến đâu, em cũng phải chờ. Nếu em sa thải ngay, công ty sẽ thua kiện 100%. Bài này anh sẽ chỉ em cách "treo án" hợp pháp.
🧠 Giải Mã Vấn Đề Cốt Lõi (3 Layers)
Theo Điều 123 BLLĐ 2019, công ty không thể "để dành" lỗi của nhân viên mãi được. Phải xử lý trong hạn định:
- 06 tháng: Với các hành vi vi phạm thông thường.
- 12 tháng: Với hành vi liên quan trực tiếp đến tài chính, tài sản, bí mật công nghệ/kinh doanh.
*Hết thời hạn trên mà không ra quyết định xử lý -> Nhân viên thoát tội.
Điều 122 quy định KHÔNG ĐƯỢC xử lý kỷ luật khi nhân viên đang:
- Nghỉ ốm đau, điều dưỡng (có xác nhận BS).
- Đang bị tạm giữ, tạm giam.
- Đặc biệt: Nữ mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con nhỏ < 12 tháng. (Áp dụng cho cả Nam nếu đang nuôi con nhỏ < 12 tháng).
👉 Giải pháp thực tế: Không phải là "tha bổng", mà là kéo dài thời hiệu. Đợi hết thời gian "vùng cấm" + thêm 60 ngày để xử lý sau.
Khi gặp các ca "Vùng cấm", C&B cần:
Bước 1: Lập biên bản sự việc ngay tại thời điểm xảy ra (để chốt chứng cứ, không để nhân viên chối cãi sau này).
Bước 2: Ra thông báo "Tạm hoãn xử lý kỷ luật" do nhân viên đang trong thời gian được bảo vệ.
Bước 3: Theo dõi mốc thời gian (ví dụ: ngày con tròn 12 tháng tuổi) để tái khởi động quy trình.
⏳ Quy Tắc Xóa Kỷ Luật (Tự Động)
Nhân viên bị kỷ luật không có nghĩa là mang án tích suốt đời. Theo Điều 126, kỷ luật sẽ tự động được xóa nếu không tái phạm:
Tự động xóa sau 03 tháng kể từ ngày bị xử lý.
Tự động xóa sau 06 tháng. (Nếu chấp hành tốt có thể được giảm thời hạn).
Tự động xóa sau 03 năm.
Vụ Án "Chai Nước Mắm 50k"
Bối cảnh: Nhân viên bếp ăn cắp 1 chai nước mắm trị giá 50k mang về nhà. Bảo vệ bắt được. Công ty ra quyết định Sa thải vì hành vi trộm cắp (Điều 125).
Tranh cãi: Nhân viên kiện ra tòa vì cho rằng "tài sản giá trị quá nhỏ, không đáng bị sa thải".
❓ HR Quick Quiz
Câu 1: Thời hiệu xử lý kỷ luật với lỗi đi trễ là bao lâu?
Câu 2: Nhân viên nam đang nuôi con nhỏ 8 tháng tuổi có bị sa thải không?
Câu 3: Tái phạm là gì?
Thử Thách 24h: Kiểm Tra Nội Quy
Hãy mượn bản Nội quy lao động của công ty bạn và tìm xem:
- 1. Có mục nào quy định về "Tái phạm" không?
- 2. Có quy định cụ thể về giá trị tài sản trộm cắp/tham ô để áp dụng sa thải không?
(Nếu chưa có, hãy note lại để đề xuất bổ sung trong lần sửa đổi tới nhé!)
- Bộ luật Lao động 2019: Điều 122 (Nguyên tắc), Điều 123 (Thời hiệu), Điều 126 (Xóa kỷ luật).