Soạn thảo Hợp đồng lao động:
Đừng chỉ "Copy & Paste"
Bài 5.1: Hiểu bản chất từng điều khoản bắt buộc để bảo vệ công ty và chính mình. Phân biệt HĐLĐ và HĐ Dịch vụ.
🎯 Mục tiêu bài học
- Nắm vững 02 loại Hợp đồng lao động (HĐLĐ) duy nhất theo Luật 2019.
- Hiểu rõ "Bản chất hơn Hình thức" (Substance over Form) để tránh bẫy pháp lý.
- Rà soát được các nội dung bắt buộc phải có trong HĐLĐ để không bị phạt.
HĐLĐ là văn bản pháp lý cao nhất bảo vệ hai bên. Nếu em copy một điều khoản sai luật hoặc thiếu nội dung bắt buộc, khi xảy ra tranh chấp, công ty sẽ cầm chắc phần thua và đền bù rất nhiều tiền.
🧠 Giải Mã Vấn Đề Cốt Lõi
Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa NLĐ và NSDLĐ về:
- Việc làm có trả công, tiền lương.
- Điều kiện lao động.
- Quyền và nghĩa vụ của mỗi bên.
- HĐLĐ Xác định thời hạn: Có thời điểm kết thúc (Tối đa 36 tháng).
- HĐLĐ Không xác định thời hạn: Không có thời điểm kết thúc.
*Hợp đồng mùa vụ đã bị bãi bỏ hoàn toàn.
Nhiều công ty SME muốn né đóng Bảo hiểm nên ký Hợp đồng Dịch vụ (Service Contract) hoặc Cộng tác viên (Freelance) với nhân viên, dù họ vẫn phải đi làm 8h/ngày, chấm công và chịu sự quản lý của Sếp.
👉 Rủi ro cực lớn: Theo Điều 13 BLLĐ 2019, dù tên gọi là gì, nếu quan hệ đó có đủ 3 yếu tố: (1) Trả lương, (2) Có việc làm, (3) Có sự quản lý/giám sát -> Mặc nhiên được coi là Hợp đồng lao động. Doanh nghiệp sẽ bị truy thu BHXH và phạt nặng.
Khi soạn thảo các nội dung bắt buộc theo Điều 21, hãy lưu ý những điểm này để tạo sự linh hoạt trong môi trường làm việc hiện đại:
Với các công ty có nhiều văn phòng hoặc tính chất công việc hay di chuyển, nên ghi: "Tại trụ sở chính... và các địa điểm khác theo yêu cầu công việc". Điều này giúp quy trình điều động nhân sự trở nên linh hoạt và chuyên nghiệp hơn.
Nếu công ty chưa có hệ thống JD chuẩn, hãy ghi: "Theo Bản mô tả công việc và các nhiệm vụ khác theo phân công của Quản lý". Điều này giúp nhân viên có tư duy mở (Open-minded) để sẵn sàng hỗ trợ các dự án mới khi cần.
💡 Tuyệt đối cấm kỵ: Dùng Phụ lục Hợp đồng để sửa đổi thời hạn hợp đồng (Ví dụ: Dùng phụ lục để kéo dài HĐ xác định thời hạn thêm 1 năm nữa). Điều này vi phạm Điều 22 BLLĐ 2019.
Vụ kiện "Tạp vụ Dịch vụ"
Bối cảnh: Công ty A ký "Hợp đồng Dịch vụ vệ sinh" với cô tạp vụ. Cô làm việc từ 7h sáng đến 5h chiều, nhận lương tháng cố định 5 triệu, chịu sự chỉ đạo của Trưởng phòng Hành chính.
Sự cố: Cô tạp vụ bị tai nạn giao thông trên đường đi làm. Cô đòi quyền lợi Tai nạn lao động nhưng công ty từ chối vì "Đây là dịch vụ, không phải nhân viên".
❓ HR Quick Quiz
Câu 1: Hiện nay có bao nhiêu loại Hợp đồng lao động?
Câu 2: Có được dùng Phụ lục để gia hạn thời gian hợp đồng không?
Câu 3: Hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý không?
Thử Thách 24h: Soi Lỗi Hợp Đồng
Hãy mượn 1 bản Hợp đồng lao động mẫu của công ty bạn và kiểm tra:
- 1. Mục "Địa điểm làm việc" đã có câu "và các địa điểm khác..." chưa?
- 2. Hợp đồng có còn ghi là "Hợp đồng mùa vụ" không? (Nếu còn là sai luật cũ).
(Phát hiện lỗi và đề xuất sửa đổi là cách nhanh nhất để bạn ghi điểm với Sếp đấy!)
- Bộ luật Lao động 2019: Điều 13 - 22.
- Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH (Hướng dẫn nội dung HĐLĐ).