HR Foundation · C&B cơ bản
Học C&B theo công việc của một kỳ lương.
Ví dụ, một nhân viên hỏi: “Vì sao thực nhận tháng này khác tháng trước?”. Để giải thích, bạn cần tìm lại hồ sơ, bảng công, khoản được hưởng và các khoản trừ. Đó cũng là cách mình sắp xếp lộ trình học tiền lương và phúc lợi này.
Mình muốn bạn hiểu mỗi dữ liệu đến từ đâu, được dùng ở bước nào và kiểm tra bằng cách nào. Khi ghép các phần lại, bạn sẽ có cơ sở để giải thích một dòng lương.
Lộ trình chính
Đi từng chặng, nối từng phần công việc
Người mới nên học theo thứ tự. Nếu đang ôn một nghiệp vụ, bạn có thể mở chặng tương ứng. Mỗi chặng dưới đây cho biết phần cần học và việc bạn sẽ luyện.
Hiểu nghề C&B và một kỳ lươngHình dung đường đi từ hồ sơ đến chi trả và giải đáp thắc mắc.
Bạn bắt đầu bằng công việc, người cần phối hợp và trình tự của một kỳ lương. Có bức tranh này, các phần hồ sơ, công và bảo hiểm sẽ dễ nối với nhau hơn.
Đọc hồ sơ và tổ chức dữ liệu nhân viênBiết lấy thông tin nhân viên từ đâu và theo dõi ngày hiệu lực.
Một thay đổi về ngày vào làm, hợp đồng hay mức lương có thể ảnh hưởng kỳ lương. Chặng này giúp bạn đọc hồ sơ rồi đưa thông tin vào HR Master Data, tức bảng dữ liệu nhân viên.
Hiểu thời gian làm việc, công và phépĐọc bảng công, nhận ra dữ liệu thiếu và các loại thời gian.
Từ lịch làm việc, dữ liệu chấm công và xác nhận, bạn học cách phân loại thời gian làm, nghỉ, phép và làm thêm để chuẩn bị dữ liệu tính lương.
Hiểu lương, phúc lợi và căn cứ tínhPhân biệt khoản được hưởng và căn cứ dùng để tính.
Bạn đọc từng khoản trong thỏa thuận và chính sách: điều kiện hưởng là gì, tính thế nào, có liên quan đến bảo hiểm hoặc thuế ra sao.
Nối bảo hiểm, thuế vào bảng lươngNối công, thu nhập, bảo hiểm, thuế và kiểm tra bảng lương.
Đến đây, bạn ghép các dữ liệu đã học vào hồ sơ bảo hiểm, thuế TNCN và bảng lương Excel, rồi kiểm tra trước khi trình duyệt.
- Bài 20Quyền lợi BHXH và hồ sơ C&B cần theo dõi
- Bài 21Biến động bảo hiểm và đối chiếu trong tháng
- Bài 22Thuế TNCN: đúng đối tượng, đúng khoản, đúng kỳ
- Bài 23Cách tính và kiểm tra thuế TNCN từ bảng thu nhập
- Bài 24Thiết kế bảng lương Excel có thể kiểm tra
- Bài 25Kiểm tra, phê duyệt và phát hành kỳ lương
Giải thích kết quả và thực hành trọn kỳGiải thích kết quả, xử lý tình huống và làm một kỳ lương mô phỏng.
Sau chi trả còn việc giải thích phiếu lương, xử lý sai lệch và nghỉ việc. Bài 30-31 giúp bạn thực hành trọn kỳ và chuẩn bị sản phẩm để trao đổi khi thực tập.
- Bài 26Giải thích phiếu lương và xử lý sai lệch sau chi trả
- Bài 27Nghỉ việc và kỳ lương cuối cùng
- Bài 28Trợ cấp thôi việc và mất việc: điều kiện, cách tính
- Bài 29Kỷ luật, bồi thường và giới hạn khấu trừ lương
- Bài 30Thực hành tổng hợp: hoàn thành một kỳ lương mô phỏng
- Bài 31Tổng kết C&B Foundation và chuẩn bị đi thực tập
Học liệu thực hành
Bạn học bài nào, mở bộ của bài đó
TH01-TH09 là chín bộ file dùng chung cho 31 bài. Số bài giúp bạn đi theo lộ trình; mã TH giúp bạn tìm đúng học liệu.
Trong bộ đang học, mở file tên bắt đầu bằng 00_ để biết nguồn cần đọc, tab cần làm và sản phẩm cần lưu.
Tra nhanh TH01-TH09 theo số bài
- TH01Bài 1-4Lịch kỳ lương, sổ việc và phản hồiBộ v1.0
- TH02Bài 5-9Hồ sơ nhân sự và hợp đồngBài 5-8 v1.0; Bài 9 v1.1
- TH03Bài 10-14Công, ca, làm thêm và phépBộ v1.0; hướng dẫn v1.2
- TH04Bài 15-17, 19Thu nhập, chính sách và tham sốBộ v1.0; hướng dẫn v1.1
- TH05Bài 18, 20-21Hồ sơ và đối chiếu bảo hiểmBộ v1.0; hướng dẫn v1.1
- TH06Bài 22-23Kiểm tra và tính thuế TNCNBộ v1.0; hướng dẫn v1.1
- TH07Bài 24-26Lập lương, phát hành và giải trìnhBộ v1.0; hướng dẫn v1.2
- TH08Bài 27-29Nghỉ việc, trợ cấp và khoản chờBộ v1.0; hướng dẫn v1.2
- TH09Bài 30-31Kỳ lương M và portfolioBộ v1.0
TH04 và TH05 dùng xen kẽ: Bài 18 dùng TH05, Bài 19 quay lại TH04. Hướng dẫn có thể mới hơn bộ đề; xem dòng phiên bản trong file, không suy ra từ ngày tải.
Ba chỗ dễ mở nhầm: Bài 1-2 có thể làm trong sổ hoặc tab phản hồi TH01. Bài 15 dùng TH04. Bài 31 dùng lại kỳ lương M của Bài 30 và mẫu portfolio TH09.
Đáp án, phiên bản và cách tự đối chiếu
Gợi ý và đáp án đều miễn phí. Sau khi lưu lượt tự làm, mở cột Tự đối chiếu trong mục lục hoặc liên kết đáp án ở cuối phần thực hành.
Chọn đúng mã bài và phiên bản. Theo mốc học liệu trong bản gốc ngày 21/10/2026: Bài 9 dùng v1.1; các bộ bài còn lại v1.0. Hướng dẫn TH03, TH07, TH08 là v1.2; TH04-TH06 là v1.1.
Với XLSX, xem cả công thức trong ô và lời giải thích. Với PDF, mở phần của bài đang học. Khi có khác biệt, tìm lại dữ kiện và căn cứ trước khi sửa; lưu bản mới để thấy mình đã điều chỉnh gì.
Mở thư mục gợi ý và đáp án. Đáp án TH09 nằm riêng, không nằm trong ZIP làm bài. Bài 31 dùng đáp án kỳ M của TH09; gợi ý tình huống mới nằm trên trang Bài 31. Bạn không cần đăng ký mentoring để xem đáp án.
Nếu liên kết báo lỗi, kiểm lại mục lục và thử tải về máy. Nếu vẫn chưa mở được, gửi tên bài, tên file và thông báo lỗi để mình kiểm tra.
Cách học cùng Thành HR
Mỗi bài nên để lại một việc bạn tự làm được
- Đọc để biết mình đang xử lý việc gì.
Xem hướng dẫn và dữ liệu đầu vào. Làm rõ kết quả cần nộp trước khi nhập số hay dùng công thức. Lưu trang này và ghi lại bài đang học để lần sau tiếp tục.
- Làm trên bản cá nhân, giữ lại cách mình xử lý.
Tải XLSX để làm trên Excel, DOCX để mở bằng Word; ZIP cần giải nén, PDF dùng đọc nguồn và hướng dẫn. Nếu dùng công cụ tương thích khác, kiểm lại định dạng và công thức. Giữ bản nguồn và dùng dữ liệu giả lập của đề.
- Đối chiếu rồi giải thích chỗ cần sửa.
So dữ kiện, công thức và cách xử lý với gợi ý. Phần còn vướng cần được lần về hồ sơ hoặc khái niệm liên quan. Lưu cả lượt tự làm và bản đã sửa để dùng trong portfolio.
Bài 30-31: dùng bộ dữ liệu tổng hợp để thực hành một kỳ lương và chuẩn bị trao đổi thực tập. Các bài trước có thể dùng tình huống riêng; chỉ nối số liệu khi đề nói rõ.
Những tài liệu bạn sẽ gặp trong một kỳ lương
- Hồ sơ và hợp đồng: người này làm việc gì, từ khi nào, theo thỏa thuận nào?
- HR Master Data: mã nhân viên, bộ phận, ngày vào, hợp đồng, mức lương và ngày hiệu lực.
- Chính sách lương, phúc lợi: ai được hưởng khoản gì, theo điều kiện và cách tính nào?
- Bảng công: thời gian làm, nghỉ, phép và làm thêm được ghi nhận ra sao?
- Bảng lương, phiếu lương: khoản được hưởng, khoản trừ và số thực nhận nằm ở đâu?
Bạn sẽ làm quen từng phần qua các chặng, rồi ghép lại ở bài tổng hợp.
Hỗ trợ học tập
Video và phần đọc thêm
Video giới thiệu lộ trình và cách học
Thời lượng: 9 phút 10 giây
Video giới thiệu C&B Foundation giúp bạn hình dung cách đi từ hồ sơ nhân sự đến một kỳ lương.
HRVN Academy · Bấm phát để xem; có thể mở toàn màn hình trong trình phát.
Với ví dụ về pháp luật, bảo hiểm hoặc thuế, đối chiếu thời điểm áp dụng với bài đang học.
16 bài bổ trợ để tìm hiểu sâu hơn
Ưu tiên 31 bài chính. Dùng các bài dưới đây khi cần mở rộng một nghiệp vụ.
- 6 nhóm công việc C&B và cách đọc JD
- Thực hành Mail Merge
- Làm đêm và OT đêm
- Làm việc ngày lễ
- Chuyên đề phụ cấp
- Khoản KPI và nghĩa vụ liên quan
- Khi hợp đồng hết hạn
- So sánh hai loại trợ cấp
- Trợ cấp mất việc
- Trách nhiệm vật chất
- Khấu trừ và kỷ luật
- Lương 3P
- Thang bảng lương
- Kỷ luật lao động - quy trình
- Kỷ luật lao động - thời hiệu
- Yêu cầu chấm dứt trái luật
Học xong, tôi có thể tự phụ trách lương chưa?
Lộ trình giúp bạn hiểu việc, luyện trên dữ liệu mô phỏng và biết cách kiểm tra. Khi vào doanh nghiệp, bạn cần nhận bàn giao chính sách, dữ liệu, hệ thống và cách phê duyệt cụ thể. Các tình huống vượt phạm vi cần người có kinh nghiệm hỗ trợ.
Trao đổi về bài bạn đã làm
Khi cần người hướng dẫn riêng
Bạn có thể học toàn bộ lộ trình và tự đối chiếu miễn phí. Nếu muốn trao đổi theo mục tiêu cá nhân hoặc gỡ vướng trên bài đã làm, bạn có thể tìm hiểu mentoring 1-1 cùng Thành HR.
Chuẩn bị mục tiêu, phần đã học và câu hỏi cụ thể. Phạm vi hỗ trợ và chi phí sẽ được trao đổi trước khi bắt đầu.
Cùng trao đổi6 bình luận
Bạn có câu hỏi hoặc một cách làm khác? Chia sẻ cùng Thành HR và mọi người nhé.