Ca Làm Việc (Shift Work):
Quy Định Sắp Xếp & Tính Lương Chuẩn Luật
Chào mừng bạn đến với Series Tìm hiểu Bộ luật Lao động
Hôm nay, chúng ta sẽ giải mã các quy định về thời giờ làm việc - một chủ đề "xương xẩu" nhất đối với các công ty sản xuất, dịch vụ 24/7. Làm sao để xếp ca 12 tiếng mà không phạm luật? Nghỉ giữa ca tính thế nào? Cùng tìm hiểu nhé!
1. Định Nghĩa: Ca Làm Việc Là Gì?
"Ca làm việc là khoảng thời gian làm việc của người lao động từ khi bắt đầu nhận nhiệm vụ cho đến khi kết thúc và bàn giao nhiệm vụ cho người khác, bao gồm cả thời gian làm việc và thời gian nghỉ giữa giờ."
Trong thực tế, chúng ta thường gặp các khái niệm (dù không có trong luật nhưng phổ biến):
- Ca hành chính: Thường là 8h/ngày (Ví dụ: 8:00 - 17:00, nghỉ trưa 1 tiếng). Nghỉ Thứ 7, Chủ nhật hoặc chỉ Chủ nhật.
- Ca kíp (Shift Work): Các nhóm lao động thay phiên nhau làm việc tại cùng một vị trí trong 24h (Ví dụ: Ca 1, Ca 2, Ca 3).
Doanh nghiệp có quyền chọn 1 trong 2 cách quy định thời gian làm việc:
- Theo ngày: Không quá 08 giờ/ngày và 48 giờ/tuần.
- Theo tuần: Không quá 10 giờ/ngày và 48 giờ/tuần.
2. Công Ty Có Được Xếp Ca 12 Giờ/Ngày Không?
Đây là câu hỏi kinh điển! Câu trả lời là: CÓ, NHƯNG... phải tách bạch rõ ràng đâu là giờ làm việc bình thường, đâu là giờ làm thêm (OT).
Nếu công ty áp dụng quy định làm việc theo tuần (tối đa 10h/ngày), thì việc xếp ca 12 tiếng sẽ được hiểu là:
- 10 giờ đầu: Thời gian làm việc bình thường.
- 2 giờ sau: Thời gian làm thêm giờ (OT).
Hoặc nếu áp dụng theo ngày (8h/ngày) thì:
- 8 giờ đầu: Thời gian làm việc bình thường.
- 4 giờ sau: Thời gian làm thêm giờ (OT).
- 8 giờ đầu: 100% lương.
- 4 giờ sau (OT ngày thường): Trả ít nhất 150% lương.
- Nếu làm đêm (22:00 - 06:00): Phải cộng thêm phụ cấp đêm (ít nhất 30%) và phụ cấp OT đêm (20%).
*Lưu ý: Tổng số giờ làm thêm không được quá 40 giờ/tháng và 200 giờ (hoặc 300 giờ ở một số ngành đặc thù)/năm. Do đó, việc xếp ca 12h liên tục quanh năm là rất dễ phạm luật về giới hạn OT.
3. Quy Định Về Thời Gian Nghỉ Ngơi
Sức khỏe người lao động là tài sản. Luật quy định rất chặt chẽ về việc nghỉ ngơi để tái tạo sức lao động:
| Loại nghỉ | Quy định (Điều 109-111 BLLĐ 2019) |
|---|---|
| Nghỉ giữa giờ |
- Làm việc từ 06 giờ trở lên/ngày: Nghỉ ít nhất 30 phút liên tục. - Làm việc ban đêm: Nghỉ ít nhất 45 phút liên tục. - Lưu ý: Nếu làm việc theo ca liên tục, thời gian này ĐƯỢC TÍNH vào giờ làm việc (tức là nghỉ vẫn hưởng lương). |
| Nghỉ chuyển ca | Người lao động làm việc theo ca được nghỉ ít nhất 12 giờ trước khi chuyển sang ca làm việc khác. |
| Nghỉ hàng tuần | Ít nhất 24 giờ liên tục (1 ngày). Nếu chu kỳ lao động không thể nghỉ hàng tuần thì phải đảm bảo bình quân 01 tháng nghỉ ít nhất 04 ngày. |
4. Làm Thêm Giờ (OT): Những Điều Cần Biết
Điều kiện sử dụng OT (Điều 107):
- Phải được sự đồng ý của người lao động.
- Bảo đảm số giờ làm thêm không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày.
- Tổng số giờ làm việc bình thường + làm thêm không quá 12 giờ/ngày.
- Ngày thường: Ít nhất 150%.
- Ngày nghỉ hàng tuần (ví dụ Chủ nhật): Ít nhất 200%.
- Ngày Lễ, Tết: Ít nhất 300% (chưa kể tiền lương ngày Lễ, Tết hưởng nguyên lương -> Tổng thực nhận là 400%).
HRVN Academy – Learn HR from the core. Practice HR with purpose.
© 2025 HRVN Academy | Nội dung thuộc bản quyền của Thành HR.