Lương KPI Có Phải Đóng BHXH & Thuế TNCN Không?
Nhiều công ty đang đóng BHXH thấp hơn mức lương thực nhận hàng tháng. Liệu khoản "Thưởng KPI" có phải là cách lách luật hợp pháp hay là rủi ro tiềm ẩn?
Chào mừng bạn đến với Khóa học Tìm hiểu Luật Lao Động. Là một Newbie, chắc hẳn bạn từng thắc mắc: "Tại sao tổng thu nhập của mình là 15 triệu, nhưng công ty chỉ đóng BHXH trên mức 5 triệu?". Câu trả lời thường nằm ở cách công ty cơ cấu khoản Lương KPI (Performance-based Pay).
1. Lương KPI Là Gì? (Mô Hình Lương 3P)
Để hiểu đúng luật, trước hết bạn cần hiểu bản chất quản trị. Hệ thống lương 3P thường chia thu nhập thành:
P1 & P2: Lương Cố Định
- P1 (Position): Lương theo vị trí/chức danh.
- P2 (Person): Lương theo năng lực cá nhân.
-> Đây là phần "Cứng", nhận đều hàng tháng.
P3: Lương Kết Quả (KPI)
- P3 (Performance): Trả theo kết quả công việc đạt được.
-> Đây là phần "Biến đổi" (Variable), có tháng cao, tháng thấp, thậm chí bằng 0.
2. Lương KPI Có Phải Đóng BHXH Không?
Câu trả lời phụ thuộc vào cách công ty bạn quy định khoản này trong Hợp đồng lao động và Quy chế lương:
🚫 Trường hợp SAI LUẬT (Phải đóng BHXH)
Nếu công ty gọi là "Lương KPI" nhưng thực chất là một khoản CỐ ĐỊNH hàng tháng, không có tiêu chí đánh giá, không có biên bản nghiệm thu kết quả, tháng nào cũng trả như nhau.
-> Cơ quan BHXH sẽ coi đây là "Phụ cấp lương xác định được mức tiền cụ thể" và truy thu BHXH.
✅ Trường hợp ĐÚNG LUẬT (Không phải đóng BHXH)
Nếu khoản này là BIẾN ĐỔI:
- Có quy chế tính thưởng rõ ràng.
- Mức hưởng phụ thuộc vào kết quả làm việc thực tế (tháng này 2 triệu, tháng sau 5 triệu).
- Không xác định được mức tiền cụ thể ngay khi ký Hợp đồng.
-> Căn cứ Điều 3 Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH: Khoản này được xem là Tiền thưởng/Thu nhập bổ sung không xác định mức cụ thể -> KHÔNG thuộc đối tượng đóng BHXH.
3. Lương KPI Có Phải Đóng Thuế TNCN Không?
Rất nhiều bạn nhầm lẫn giữa "Không đóng BHXH" và "Không đóng Thuế".
Theo Luật Thuế TNCN: Tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương (bao gồm cả thưởng, KPI, hoa hồng...) đều là THU NHẬP CHỊU THUẾ.
=> Lương KPI dù không đóng BHXH nhưng BẮT BUỘC PHẢI TÍNH THUẾ TNCN (cộng gộp vào thu nhập trong tháng để tính theo biểu lũy tiến).
4. Bảng Tra Cứu Nhanh: Khoản Nào Đóng Gì?
Dưới đây là bảng tổng hợp giúp bạn tra cứu nhanh các khoản thu nhập phổ biến:
| Khoản Thu Nhập | Đóng BHXH? | Đóng Thuế TNCN? |
|---|---|---|
| Lương chính (P1+P2) | CÓ | CÓ |
| Lương tăng ca (OT) | KHÔNG | CÓ (Phần vượt trả cao hơn được miễn) |
| Thưởng KPI / Doanh số | KHÔNG (Nếu biến đổi) | CÓ |
| Phụ cấp Độc hại / Trách nhiệm | CÓ | CÓ |
| Tiền ăn ca (dưới 730k) | KHÔNG | KHÔNG |
| Tiền điện thoại / Xăng xe | KHÔNG | KHÔNG (Nếu khoán chi) |
Đừng "âm" lương nhân viên!
Khi xây dựng lương P3 (KPI), hãy thiết kế từ mức 0 đồng trở lên (làm tốt thì được thêm). Đừng thiết kế theo kiểu "Lương 10 triệu, không đạt KPI trừ 2 triệu". Việc trừ lương trực tiếp vào phần lương cứng (P1, P2) khi không đạt KPI có thể bị coi là "Phạt tiền, cắt lương" trái pháp luật (Điều 127 BLLĐ) và gây rủi ro pháp lý lớn cho công ty.
Xây dựng cơ chế lương thưởng Minh bạch - Đúng luật
Kiến thức C&B thực chiến giúp bạn tự tin tư vấn cho Ban giám đốc.
© 2025 HRVN Academy | Nội dung thuộc bản quyền của Thành HR.