5 Chế Độ BHXH Bắt Buộc:
Quyền Lợi & Cách Tính
Bài 3.4: Khi nào được nghỉ Ốm đau? Điều kiện hưởng Thai sản là gì? Những con số C&B phải thuộc nằm lòng để đảm bảo quyền lợi cho nhân viên.
🎯 Mục tiêu bài học
- Nắm vững điều kiện hưởng và mức hưởng của 5 chế độ: Ốm đau, Thai sản, TNLĐ, Hưu trí, Tử tuất.
- Hiểu quy tắc "6 tháng trong 12 tháng" của chế độ thai sản.
- Cập nhật điểm mới của Luật BHXH 2024 về điều kiện hưởng lương hưu (15 năm).
Để anh chỉ em cách tính chi tiết từng chế độ một nhé. Lấy giấy bút ra ghi lại nào!
🧠 Chi Tiết 5 Chế Độ (C&B Cần Nắm)
C&B không chỉ là người làm hồ sơ (Claim), mà phải là người tư vấn quyền lợi cho nhân viên. Dưới đây là 5 chế độ cốt lõi:
Điều kiện: Có giấy nghỉ hưởng BHXH (Mẫu C65) của bệnh viện.
Mức hưởng: 75% mức lương đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ.
Thời gian: 30-60 ngày/năm (tùy thời gian đóng BHXH).
*Lưu ý: Chỉ tính ngày làm việc, không tính Chủ nhật/Lễ tết (trừ trường hợp bệnh dài ngày).
Điều kiện "Vàng": Phải đóng đủ 06 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh.
Mức hưởng:
- Trợ cấp 1 lần: 2 lần mức lương cơ sở cho mỗi con.
- Tiền thai sản: 100% bình quân mức lương đóng BHXH 06 tháng liền kề x 6 tháng.
- Dưỡng sức (nếu sức khỏe yếu sau sinh): 5-10 ngày.
Điều kiện: Bị tai nạn tại nơi làm việc, trong giờ làm việc hoặc trên tuyến đường đi làm hợp lý.
Quyền lợi: Chi phí y tế (Công ty lo), Trợ cấp thương tật (BHXH lo - nếu suy giảm > 5%).
Tuổi nghỉ hưu (2025): Nam 61 tuổi 3 tháng, Nữ 56 tuổi 8 tháng.
Thời gian đóng: MỚI (Luật 2024): Giảm xuống còn tối thiểu 15 năm (thay vì 20 năm) để được hưởng lương hưu.
Trợ cấp mai táng: 10 lần mức lương cơ sở.
Trợ cấp tuất: Tuất hàng tháng hoặc Tuất 1 lần cho thân nhân.
- Quên báo giảm: Nhân viên nghỉ thai sản nhưng C&B quên báo giảm, dẫn đến công ty vẫn phải đóng tiền BHXH oan cho tháng đó.
- Hiểu sai "Con ốm": Chế độ con ốm chỉ áp dụng khi con dưới 7 tuổi. Nhiều bạn C&B vẫn nhận hồ sơ khi con đã 8-9 tuổi -> Bị từ chối.
- Không đối chiếu số tài khoản: Nhân viên cung cấp số tài khoản sai, tiền thai sản bị treo, nhân viên khiếu nại um sùm.
Rất nhiều bạn nhầm lẫn lấy Lương hiện tại x 6. SAI!
Công thức đúng là: Mức bình quân tiền lương đóng BHXH của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ sinh.
Ví dụ: 3 tháng đầu lương 10tr, 3 tháng sau tăng lên 12tr. Thì mức bình quân = (10x3 + 12x3)/6 = 11 triệu. Tiền thai sản = 11tr x 6 = 66 triệu.
Bầu bí & Nghỉ việc
Bối cảnh: Chị B đang mang thai tháng thứ 7. Do sức khỏe yếu, chị xin nghỉ việc luôn. Chị lo lắng là nghỉ việc rồi (cắt bảo hiểm) thì sau này sinh con có được tiền thai sản không?
Giải quyết: C&B cần kiểm tra ngay quá trình đóng. Nếu trong vòng 12 tháng trước khi sinh, chị B đã đóng đủ 6 tháng BHXH -> Chị B VẪN ĐƯỢC HƯỞNG chế độ thai sản bình thường, dù lúc sinh đã nghỉ việc. C&B cần hướng dẫn chị B tự đi nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH nơi cư trú.
❓ HR Quick Quiz
Câu 1: Nghỉ dưỡng sức sau sinh là gì?
Câu 2: Con ốm mẹ nghỉ thì có được hưởng BHXH không?
Câu 3: Theo Luật mới 2024, đóng BHXH bao nhiêu năm thì được hưởng lương hưu?
Thử Thách 24h: Tính Tiền Thai Sản
Hãy thử tính tiền thai sản cho một nhân viên A có quá trình lương như sau:
- Tháng 1-2-3: Lương đóng BHXH 8 triệu.
- Tháng 4-5-6: Lương đóng BHXH 10 triệu.
- Tháng 7: Nghỉ sinh con.
(Đáp án gợi ý: Tính bình quân 6 tháng, sau đó nhân 6. Đừng quên cộng thêm trợ cấp 1 lần là 2 tháng lương cơ sở nhé!)
- Luật BHXH 2014 (Các chế độ hiện hành).
- Luật BHXH 2024 (Số 41/2024/QH15) - Hiệu lực 01/07/2025.