Hướng dẫn tính thuế Thu nhập cá nhân
Chi tiết từng bước
Bài 3.5: Cầm tay chỉ việc quy trình đăng ký MST, đăng ký Người phụ thuộc và công thức tính thuế chuẩn trên Excel.
🎯 Mục tiêu bài học
- Biết cách đăng ký Mã số thuế (MST) và Người phụ thuộc (NPT) trên hệ thống Thuedientu.
- Thành thạo công thức tính thuế trên Excel cho 2 đối tượng: Thử việc (10%) và Chính thức (Lũy tiến).
- Hiểu cách sử dụng Cam kết 08/CK-TNCN để "cứu" 10% thu nhập cho nhân viên thời vụ.
Nhưng quan trọng là em phải nắm đúng quy trình: Đăng ký lúc nào? Hồ sơ cần gì? Thời điểm áp dụng giảm trừ là khi nào? Bài này anh sẽ "cầm tay chỉ việc" từng bước một trên hệ thống nhé.
🧠 Giải Mã Vấn Đề Cốt Lõi (3 Layers)
Để tính thuế đúng, C&B phải hoàn thiện hồ sơ pháp lý trước thời điểm trả lương:
- Mã số thuế cá nhân: Phải có MST mới kê khai được. (Đăng ký qua trang thuedientu hoặc HTKK).
- Người phụ thuộc: Phải đăng ký thành công trên hệ thống mới được tính giảm trừ 4.4 triệu/người.
Thuế TNCN = (Tổng thu nhập - Các khoản miễn - 11tr bản thân - 4.4tr x Số NPT - 10.5% Bảo hiểm) x Thuế suất.
Nhiều bạn C&B mới thường mắc lỗi:
- Quên đăng ký MST: Đến cuối năm quyết toán mới phát hiện nhân viên chưa có MST -> Bị đưa vào diện khấu trừ 20% (vãng lai) hoặc không quyết toán thay được.
- Hồ sơ NPT thiếu: Chỉ nghe nhân viên nói "em có 2 con" rồi trừ luôn trên bảng lương, nhưng không thu hồ sơ chứng minh -> Khi Thuế kiểm tra sẽ bị truy thu.
Với lao động thời vụ/thử việc có thu nhập > 2 triệu/lần, theo luật phải khấu trừ 10%.
Tuy nhiên: Nếu họ cam kết tổng thu nhập cả năm không quá 132 triệu đồng, bạn có thể cho họ làm Mẫu 08/CK-TNCN (theo Thông tư 80/2021) để tạm thời KHÔNG KHẤU TRỪ 10%. Đây là cách giúp nhân viên nhận đủ lương thực tế, rất hữu ích để giữ người.
🛠️ Hướng Dẫn Thực Hành (Step-by-Step)
- Cách 1 (Ít người): Vào thuedientu.gdt.gov.vn -> Đăng nhập DN -> Đăng ký thuế -> Đăng ký mới thay đổi thông tin cá nhân qua CQCT.
- Cách 2 (Nhiều người): Tải phần mềm HTKK -> Nhập thông tin vào mẫu 05-ĐK-TCT -> Kết xuất XML -> Nộp tờ khai trên trang thuedientu.
Thu hồ sơ chứng minh (Giấy khai sinh con, CMND cha mẹ...). Tổng hợp vào mẫu 20-ĐK-TH-TCT (trên HTKK hoặc Online). Nộp tờ khai và chờ kết quả trả về (thường sau 1-2 ngày làm việc).
Sau khi có MST và số lượng NPT chính xác, áp dụng công thức Excel để tính số thuế phải khấu trừ.
Hàm Excel gợi ý: Sử dụng hàm IFS hoặc lồng ghép IF để tính theo biểu lũy tiến.
Case Study: Nhân Viên B
Thông tin:
- HĐLĐ 36 tháng (Chính thức).
- Tổng thu nhập: 26.230.000 đ (Trong đó: Lương đóng BHXH 20tr, Ăn ca 730k, ĐT 500k, KPI 5tr).
- Có 1 con nhỏ (NPT).
Tính toán:
2. Giảm trừ:
- Bản thân: 11.000.000
- NPT: 4.400.000
- BHXH (10.5% x 20tr): 2.100.000
=> Tổng giảm trừ: 17.500.000
3. Thu nhập tính thuế = 25.5tr - 17.5tr = 8.000.000
4. Thuế phải nộp (Bậc 2): (5tr x 5%) + (3tr x 10%) = 250k + 300k = 550.000 đ
❓ HR Quick Quiz
Câu 1: Thời hạn đăng ký MST cho nhân viên mới là bao lâu?
Câu 2: Nếu nhân viên đăng ký NPT vào tháng 3, thì có được tính giảm trừ cho tháng 1 và 2 không?
Câu 3: Cam kết 08/CK-TNCN áp dụng cho đối tượng nào?
Thử Thách 24h: Kiểm Tra Hệ Thống
Nếu bạn đã có tài khoản doanh nghiệp, hãy đăng nhập vào trang thuedientu.gdt.gov.vn và thử:
- 1. Tra cứu MST của một nhân viên bất kỳ (xem họ có bị trùng CMND không?).
- 2. Tải phần mềm HTKK mới nhất về máy và cài đặt.
- Luật Thuế TNCN (hiện hành).
- Thông tư 111/2013/TT-BTC (Hướng dẫn tính thuế).
- Thông tư 105/2020/TT-BTC (Hướng dẫn đăng ký thuế).
- Thông tư 80/2021/TT-BTC (Mẫu biểu kê khai mới).
⚠️ Lưu ý quan trọng: Luật Thuế TNCN đang trong lộ trình sửa đổi (Luật Thuế TNCN 2025). Vui lòng tra cứu lại các điều luật hiện hành tại thời điểm áp dụng để đảm bảo tính chính xác.