BLOG NGHỀ NHÂN SỰ · HR CAREER INSIGHT 07
Để bắt đầu nghề nhân sự khi mới ra trường, bạn có thể chọn một nhóm công việc muốn tìm hiểu, học phần nền tảng liên quan, hỏi một người có trải nghiệm và tìm một cơ hội thử sức phù hợp. Kế hoạch ấy cần vừa với thời gian, nhu cầu thu nhập và điều kiện hiện tại của bạn.
Mình là Thành. Nếu vừa tốt nghiệp và đang mở cùng lúc tin tuyển dụng, khóa học Excel, bài về C&B rồi một video HRBP, có thể điều bạn thiếu lúc này là một điểm bắt đầu đủ rõ. Bạn muốn chuẩn bị tốt, nhưng càng xem lại càng thấy nhiều thứ mình chưa biết.
Mình muốn cùng bạn thu gọn câu hỏi “phải học hết những gì để làm HR?” thành một câu gần hơn: “Ở bước tiếp theo, mình muốn hiểu việc gì, có thể hỏi ai và thử bằng cách nào?”. Bài này dành cho giai đoạn trước khi nhận công việc đầu tiên, khi bạn đang tìm một hướng để bắt đầu.
Khi Hân muốn học tất cả trước khi gửi CV
Tình huống giả định: Hân vừa tốt nghiệp Quản trị kinh doanh, muốn tìm việc nhân sự. Bạn đã lưu nhiều khóa học nhưng chưa học trọn một chủ đề. Mỗi tin tuyển dụng lại khiến Hân thêm một kỹ năng vào danh sách phải biết.
Hân đang làm bán thời gian để trang trải sinh hoạt, có vài buổi tối để học và muốn tìm công việc có thu nhập đều hơn. Bạn phân vân giữa tiếp tục học cho “đủ chuẩn” và ứng tuyển ngay, dù vẫn chưa hình dung rõ một ngày làm việc của vị trí mình chọn.
Nếu cùng Hân ngồi lại, mình sẽ hỏi bạn đang muốn hiểu phần việc nào nhất và điều gì khiến bạn nghĩ mình muốn làm nhân sự. Bạn thích việc trao đổi với người khác, sắp xếp thông tin, hỗ trợ tổ chức hoạt động, hay muốn tìm hiểu cách doanh nghiệp vận hành? Mỗi câu trả lời có thể mở ra một hướng tìm hiểu, nhưng mình chưa dùng nó để kết luận bạn hợp mảng nào.
Mình cũng muốn biết những điều Hân đang phải sắp xếp: lịch làm hiện tại, quãng đường có thể đi, khoản thu nhập cần duy trì và thời gian có thể dành cho việc học. Những thông tin ấy giúp kế hoạch có cơ hội được thực hiện.
GÓC NHÌN THÀNH HR
Mình muốn kế hoạch bắt đầu có chỗ cho cuộc sống của bạn
Một lời khuyên như “cứ đi thực tập, đừng nghĩ nhiều đến lương” có thể rất nhẹ với người nói, nhưng khá nặng với người đang tự trả tiền nhà và sinh hoạt. Khi chia sẻ về bước đầu vào nghề, mình muốn những điều đó được nói ra ngay từ đầu.
Với mình, một điểm bắt đầu phù hợp là nơi điều bạn muốn học và điều bạn có thể duy trì gặp nhau. Cùng một cơ hội, hai bạn có thể đưa ra hai lựa chọn khác nhau vì điều kiện sống khác nhau. Mình không lấy việc ai chấp nhận ít thu nhập hơn để đo mức nghiêm túc với nghề.
Với Hân, mình sẽ chưa vội khuyên nghỉ công việc đang có để dành toàn bộ thời gian học HR. Mình muốn cùng bạn làm rõ một nhóm vị trí, thử một phần việc nhỏ và hỏi thêm về những yêu cầu chưa hiểu, trong lúc vẫn giữ nhịp sinh hoạt có thể duy trì.
Nếu Hân gặp một cơ hội đáng cân nhắc, mình sẽ cùng bạn nhìn cả nhiệm vụ, cách được hỗ trợ và các điều kiện làm việc cụ thể. Một lời hứa “vào đây sẽ học được nhiều” vẫn cần được làm rõ bằng những việc bạn thực sự có thể tham gia.
Mình cũng chấp nhận rằng bước đầu có thể chưa giống hình dung ban đầu. Bạn có thể cần thêm thời gian, giữ một công việc khác hoặc đổi hướng tìm kiếm. Mình muốn kế hoạch giúp bạn hiểu rõ lựa chọn của mình hơn, thay vì khiến bạn có cảm giác đang chậm hơn mọi người.
Thành HR - HRVN Academy
Chọn một phần việc để tìm hiểu trước
Bạn có thể lấy vài tin tuyển dụng mình thực sự cân nhắc và đọc phần nhiệm vụ. Tạm gác những tính từ như “năng động”, “chịu áp lực”, mình muốn nhìn vào việc được giao: sắp lịch, cập nhật hồ sơ, hỗ trợ tổng hợp dữ liệu, chuẩn bị tài liệu hay phối hợp một hoạt động nội bộ.
Với Hân, giả sử bạn muốn tìm hiểu nhóm việc hỗ trợ nhân sự vì từng tham gia điều phối hoạt động ở trường. Điểm bắt đầu có thể là đọc xem các vị trí ấy đang yêu cầu gì, ghi điều mình hiểu và chọn một nhiệm vụ còn mơ hồ để hỏi thêm. Chưa cần biến sở thích này thành quyết định theo một mảng suốt cả sự nghiệp.
CIPD giới thiệu nhiều đường vào nghề nhân sự, gồm học tập, chương trình dành cho người mới tốt nghiệp, tích lũy trải nghiệm công việc và chuyển từ lĩnh vực khác. Mình dùng nguồn này để tham khảo sự đa dạng của đường vào nghề; điều kiện của từng chương trình hoặc nơi tuyển tại Việt Nam vẫn cần được tìm hiểu riêng.
Khi đã biết mình muốn hiểu phần việc nào, bạn có thể chọn tuyến học liên quan tại HRVN Academy:
- Tuyển dụng cơ bản: tìm hiểu hành trình từ nhu cầu tuyển đến phối hợp nhận việc.
- C&B cơ bản: làm quen với công việc liên quan đến tiền lương, quyền lợi và các thông tin cần xử lý.
- Luật lao động cơ bản: bắt đầu tìm hiểu những vấn đề pháp luật gắn với quan hệ lao động.
- Tìm hiểu HRBP: mở rộng cách nhìn về sự kết nối giữa nhân sự, hoạt động kinh doanh và quản lý.
Bạn có thể chọn một tuyến đang trả lời đúng câu hỏi của mình. Với bài đang có lộ trình, xem phần giới thiệu và thứ tự học để biết bắt đầu ở đâu. Nếu còn chưa rõ các nhóm công việc khác nhau thế nào, bài 01 về nghề nhân sự là điểm quay lại phù hợp.
Ghép việc học, người hỏi và cơ hội thử sức vào cùng một kế hoạch
Mình muốn ba phần này có liên quan với nhau. Chẳng hạn, nếu đang tìm hiểu việc hỗ trợ một buổi hướng dẫn nội bộ, Hân có thể học cách đọc yêu cầu và sắp xếp thông tin, hỏi người từng phụ trách về những điểm hay bị thiếu, rồi thử chuẩn bị một bản kế hoạch đơn giản bằng tình huống giả.
| Phần mình sẽ chuẩn bị | Điều cụ thể để ghi lại |
|---|---|
| Một việc cần học. | Mình muốn hiểu nhiệm vụ nào, sẽ đọc tài liệu gì và sau đó có thể giải thích hoặc thử làm được phần nào? |
| Một người có thể hỏi. | Mình có thể liên hệ ai, hỏi điều gì sau khi đã tự tìm hiểu và xin một cuộc trao đổi vừa với thời gian của họ? |
| Một cơ hội thử sức. | Mình có thể làm bài mô phỏng, hỗ trợ một hoạt động có phạm vi rõ hoặc ứng tuyển một vị trí phù hợp? Kết quả nào giúp mình nhìn lại lựa chọn? |
Người có thể hỏi không nhất thiết phải là một chuyên gia nổi tiếng. Bạn có thể bắt đầu từ giảng viên, cựu sinh viên hoặc người đang làm công việc liên quan mà mình có cách liên hệ phù hợp. Mình sẽ chuẩn bị một câu hỏi cụ thể, nói rõ phần đã tự tìm hiểu và tôn trọng việc họ có thể chưa sắp xếp được thời gian.
Ví dụ: “Em đang tìm hiểu vị trí hỗ trợ nhân sự. Em thấy tin đăng nhắc đến chuẩn bị tài liệu cho người mới, nhưng chưa hiểu người mới vào nghề thường được giao đến đâu. Nếu thuận tiện, anh/chị có thể chia sẻ một ví dụ khái quát về phần việc này không ạ?”. Bạn không cần xin tài liệu nội bộ hay thông tin riêng của nhân viên để hiểu nghề.
Xem bản kế hoạch giả định của Hân
Điều mình muốn hiểu: công việc hỗ trợ nhân sự có những nhiệm vụ nào liên quan đến tổ chức hoạt động và chuẩn bị thông tin?
Việc học: mình dành một buổi tối đọc bài nhập môn liên quan, đối chiếu với hai tin tuyển dụng đã lưu, rồi ghi những nhiệm vụ mình chưa hiểu. Mình chọn một nhiệm vụ để tìm hiểu kỹ hơn.
Người hỏi: mình liên hệ một anh/chị cựu sinh viên đang làm HR, xin một cuộc trao đổi ngắn về nhiệm vụ đã chọn và cách người mới thường được hỗ trợ.
Cơ hội thử: mình chuẩn bị kế hoạch cho một buổi giới thiệu hoạt động giả định ở câu lạc bộ, dùng tên và dữ liệu giả. Mình ghi rõ đây là bài tự thực hành, không coi là kinh nghiệm HR tại doanh nghiệp.
Điều kiện của mình: mình vẫn giữ lịch làm bán thời gian, chọn các vị trí có giờ làm và quãng đường có thể sắp xếp. Mình sẽ tìm hiểu rõ thu nhập cùng các điều kiện cụ thể trước khi quyết định.
Lúc nhìn lại: sau khi hoàn thành bản kế hoạch và cuộc trao đổi, mình xem có muốn tiếp tục tìm hiểu nhóm việc này không, còn thiếu gì và có tin tuyển dụng nào phù hợp để ứng tuyển.
Nếu cùng Hân đọc bản ghi, mình sẽ chú ý xem mỗi việc đã đủ rõ để bắt đầu chưa. Nếu người dự định hỏi chưa phản hồi, bạn vẫn có thể tiếp tục phần tự học và tìm một đầu mối khác. Kế hoạch cần có độ linh hoạt, để một việc đang chờ không làm mọi việc còn lại đứng yên.
Nếu chưa tìm được cơ hội thực tập?
Bạn vẫn có thể tìm hiểu nghề qua bài mô phỏng, hoạt động ở trường hoặc một phần việc hỗ trợ có người phụ trách và phạm vi rõ. Các trải nghiệm ấy giúp bạn có thêm điều để quan sát, nhưng không thay thế toàn bộ việc làm trong doanh nghiệp. Khi kể lại, mình muốn bạn gọi đúng đó là bài tập, hoạt động hay công việc thực tế.
Bạn cũng có thể vừa học vừa ứng tuyển những vị trí đã hiểu tương đối rõ. Không có một mốc “đã học đủ HR” áp dụng cho mọi người trước khi gửi hồ sơ. Điều cần làm rõ là yêu cầu của vị trí, phần mình đã có trải nghiệm, khoảng trống còn lại và mức hỗ trợ dành cho người mới.
Nếu đang cân nhắc bắt đầu bằng tuyển dụng, bạn có thể đọc bài 04 về lựa chọn công việc tuyển dụng đầu tiên. Mình giữ bài này ở phần định hướng bước đầu; cách chuẩn bị hồ sơ và thực hành nghiệp vụ sẽ đi theo nội dung tương ứng.
Nếu chưa thể nhận một cơ hội vì lịch làm hoặc thu nhập không phù hợp, bạn có thể ghi lại lý do ấy để điều chỉnh cách tìm kiếm. Mình không muốn bạn diễn giải mọi lần chưa bắt đầu được thành việc bản thân thiếu quyết tâm.
Sau lần thử, mình sẽ cùng bạn nhìn lại điều gì?
Với Hân, mình muốn biết bạn đã hiểu rõ hơn điều gì về công việc, phần nào muốn tìm hiểu tiếp và điều gì khác với hình dung ban đầu. Sau đó, hai bên có thể cùng cân nhắc bước tiếp theo: học thêm một nội dung, sửa bản thực hành, tìm cơ hội khác hoặc ứng tuyển một vị trí đã hiểu rõ hơn.
Mình sẽ tách những điều này khỏi kết quả một lần ứng tuyển. Một lời từ chối chưa tự nói rõ nguyên nhân, cũng chưa đủ để kết luận bạn có hợp nghề hay không. Nếu có phản hồi cụ thể, bạn dùng nó để nhìn lại phần liên quan; nếu chưa có, tránh tự đoán thành một đánh giá về toàn bộ năng lực của mình.
Nếu đã chọn được điều muốn rèn nhưng chưa biết quan sát tiến bộ ra sao, bài 06 về năng lực cần rèn khi làm HR có bản ghi để bạn tham khảo.
Chia sẻ từ Thành HR - HRVN Academy. Hân, các tin tuyển dụng và kế hoạch trong bài là tình huống giả định. Ảnh minh họa được tạo bằng AI cho series HR Career Insight.